Groenland 2008

Een wintertocht aan het eind van de zomer? Dat moet dan wel in het poolgebied zijn. In een van de meest onherbergzame en afgelegen landen ter wereld gaan twee enthousiaste winterkampeerders het avontuur aan. En het is een bijzonder avontuur geworden. Een ijskap van 1000 bij 2500 kilometer, een met explosies gepaard gaande afbrokkelende gletscher, poolvossen in het kamp en muskus ossen en rendieren in de verte. Gelukkig geen ijsberen...

Op 12 september vliegen we van Düsseldorf via Kopenhagen naar Kangerlussuaq in West-Groenland, zo'n 50 kilometer ten Noorden van de Poolcirkel. Groenland is enkel via Kopenhagen vanuit het buitenland te bereiken en Air Greenland heeft een (bijna) monopolie op alle vluchten, wat slecht is voor de ticketprijs...

Kangerlussuaq is een oude Amerikaanse luchtmachtbasis en nu het belangrijkste internationale vliegveld van Groenland. Er wonen 500 mensen in dit troosteloze grijze dorp. Het hele dorp ligt direct langs de startbaan van het vliegveld. Er is een supermarkt, een postkantoor, een kerkje, een hotel, een sportcentrum, een restaurant en een paar smoezelige bars. Verder wat faciliteiten voor militairen en wetenschappers. Aan de rand van de nederzetting begint de wildernis.

Dit bord uit 1958 is de grootste toeristische trekpleister van het dorp. Nog 3 uur en 15 minuten vliegen naar de Noordpool.

We laten ons per 4x4 naar het eind van de langste weg van Groenland brengen. Deze weg leidt vanuit Kangerlussuaq naar het 35 kilometer landinwaarts gelegen Point 660, waar het landijs begint. Dit is het punt waar de zandweg overgaat in ijs. Het ligt op 660 meter hoogte, vandaar de naam.

De overgang van land naar ijs op Point 660. Grote wallen van ijs vermengd met puin en zand, overgaand in blank ijs.

'One small step for men, one giant leap for winterhiking.nl'. De ijskap loopt vanaf hier ononderbroken door tot de Oostkust, zo'n 1000 kilometer verderop. Het is op dit punt al enkele honderden meters dik en loopt langzaam omhoog naar het midden, waar het 3 kilometer dik is. Als alleen deze landijsmassa hier smelt, dan zal de zeespiegel over de hele wereld met 7 meter stijgen!

Het is een machtig gevoel hier rond te wandelen. Een woestijn van ijs, onder een lekker najaarszonnetje.

Het is vrijwel altijd mooi weer op de ijskap. De ijsmassa veroorzaakt gedurende vrijwel het hele jaar een vastliggend hogedrukgebied, wat de wolken weg houdt. En in de Groenlandse winter wordt het simpelweg te koud voor neerslag. De lucht is daarom erg droog, wat de kou erg draaglijk en in de zon zelfs comfortabel houdt. Als er geen wind is is het eigenlijk het perfecte klimaat voor winterkamperen.

Op verschillende plaatsen zitten er diepe en loodrechte gaten in het ijs waar water naar beneden stroomt, naar de bodem van de gletscher. Het is dus zaak heel goed uit te kijken waar je loopt. Het water is hier rond nul graden en je komt zonder speciale hulpmiddelen nooit uit deze gletscherspleten.

Smeltwater stroomt over het ijs naar gaten in de ijskap en slijt mooie vormen uit.

Weer op het vasteland. We wandelen van Point 660 terug naar Kangerlussuaq. De eerste 18 kilometer van Point 660 naar Russell's Glacier lopen langs de ijsmassa. Op dit punt grenst het ijs aan een ijsmeer, waar afgebroken stukken gletscher als ijsbergen ronddrijven. Het water is grijs van het fijne slib dat onder de gletschers vandaan komt.

Even op de kaart kijken hoever het nog is. De ijskap torent hoog boven het landschap uit.

De kuststrook van West Groenland, tussen zee en ijs, bestaat uit lage tot middelhoge oude bergen met daartussenin duizenden kleine ondiepe meertjes. De meeste van deze meertjes vriezen 's winters tot de bodem dicht en bevatten daarom nauwelijks leven. Alleen de hele grote meren en natuurlijk de fjorden zijn diep genoeg om vis te bevatten.

Aan het eind van de middag bereiken we onze eerste kampeerplek, aan de voet van Russell's Glacier. Dit is een actieve gletscher, die 25 meter per jaar naar voren schuift en daardoor constant afbrokkelt. Deze beweging gaat gepaard met luide knallen als vele kubieke meters ijs afbreken en langs de 40 meter hoge wand in de rivier er onder vallen. We staan er met ons tentje een veilige 50 meter vanaf, maar worden elke paar uur opgeschrikt door dit natuurgeweld.

We bouwen onze kampkeuken op om te gaan koken. Zodra de zon weg is wordt het snel frisser. Op en bij de ijskap is het al snel 5 graden kouder dan op het vaste land. Zie hier ook (weer) het wolkendek dat precies bij het ijs ophoudt.

We staan hier op een klein stukje 'duin', waardoor de tent binnen de korste keren vol zand zat. Rare plaats voor een strandgevoel. We zien hier enkele nieuwsgierige poolvossen, zowel in zomer- als in winterkleed (bruin en wit). Om ze uit de tent te houden hangen we ons voedsel in een tas aan een hoge rots.

We drinken onze hartversterkers (pas na het eten) met ijs dat 35 duizend jaar in de vriezer heeft gelegen.

Rond 10 uur 's avonds, net na zonsondergang, genieten we van een prachtige maansopgang boven de gletscher.

's Ochtends vriest het een graad of 5 en steken we de brander weer aan voor wat warme ontbijtgranen en koffie.

We ontdekken een prachtige ijsgrot. Misschien een omgevallen of achtergebleven stuk ijs dat is uitgesleten tot een sprookjesachtig glazen kasteel, waar de zon in vele kleuren doorheen schijnt.